مرورگر شما برای نمایش این سایت قدیمی است. برای مشاهده سایت از سایر مرورگرها استفاده نمایید یا جهت بروزرسانی کلیک کنید.

همچنین میتوانید PDF نشریه را از لینک زیر دریافت نمایید.

شماره خبر: 3215526320763904982
جام خوراک

خداحافظی با قابلمه‌های تفلونی

اگر شما از جمله افرادی باشید که به آشپزی علاقه‌مند هستید، احتمالا آشپزی با ظروف نچسب را ترجیح می‌دهید. قابلمه‌ها و ماهیتابه‌های با پوشش نچسب، حدود 90درصد از کل بازار فروش ظروف پخت و پز را تشکیل می‌دهند و در این میان تفلون شناخته‌شده‌ترین پوشش مورد استفاده برای این ظروف است.

مهمترین محاسن این ظروف، راحت شستن و استفاده از مقادیر کمتر روغن یا کره در حین آشپزی است. احتمالا تاکنون در مورد اثرات سوء این ظروف بر سلامت نیز مطالبی شنیدهاید. این ظروف وقتی در معرض حرارت قرار میگیرند، ترکیبات شیمیایی مضری از خود آزاد میکنند. این پوشش تفلونی از موادی به نام پرفلورواکتانوئیک اسید (پیافاوا) ساخته میشوند. شما مواد مضری را به صورت بخار (عمدتا پیافآیبی) وقتی در حال آشپزی با این ظروف در دمای بالا هستید، استنشاق میکنید؛ بنابراین بهترین دوست شما در آشپزخانه ممکن است دشمن سلامت شما و خانوادهتان باشد. فقط پنج دقیقه حرارتدهی در دمای بالا کافی است تا این مواد گازی خطرناک از ظرف تفلونی آزاد شوند. با وجود این، نتایج برخی مطالعات، تصمیم در این مورد را سخت میکند. در این یادداشت ابتدا شما با برخی معایب این ظروف آشنا میشوید و سپس نکاتی در زمینه استفاده هر چه بهتر از این ظروف مطرح خواهد شد.

خطرات قابلمههای تفلونی

در صورتی که شما هر روز از قابلمههای تفلونی استفاده میکنید، ممکن است آنها خراشیده شوند یا در برخی نقاط بشکنند که این آسیبها خطر نشت مواد سمی را بشدت افزایش میدهد. اثرات سمی ترکیبات آزاد شده از تفلون در حیوانات به اثبات رسیده است که از آن جمله میتوان به توسعه برخی تومورها و ارتباط آنها با برخی انواع سرطان اشاره کرد. همچنین نتایج برخی تحقیقات حاکی از کاهش اندازه دور سر و وزن بدن نوزادان متولد شده از مادرانی است که در معرض این مواد بودهاند. بسیاری از سازمانهای مرتبط با سلامت در پی این هستند که آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا (ایپیای) را متقاعد کنند تفلون را به عنوان یک ماده سرطانزا معرفی کنند.

توصیههایی برای استفاده از ظروف تفلونی در راستای کاهش خطرات

1. از پیش حرارت دهی ظروف خالی بپرهیزید. نتایج تحقیقات نشان میدهد این
پیش حرارتدهی ممکن است دمای ماهیتابهها را در پنج دقیقه تا 500 درجه سانتیگراد افزایش دهد. در ظروف تفلونی بسیار سبک این زمان ممکن است به 5/2 دقیقه کاهش یابد. در دمای بالاتر از 300 درجه سانتیگراد پوشش تفلونی شروع به آزاد کردن مواد سمی در هوا میکند. استنشاق این مواد میتواند با مسمومیتی به نام آنفلوآنزای تفلونی همراه شود. نشانههای آن عبارتند از تب، سرگیجه، لرز و درد بدن که 10-4 ساعت پس از در معرض دود قرار گرفتن رخ میدهد و تا 48-12 ساعت بعد علائم برطرف میشود.

2. در دمای بالا، پخت و پز نکنید. بسیاری از ظروف تفلونی نباید در دماهای خیلی بالا مورد استفاده قرار بگیرند. اما متاسفانه بسیاری از فروشندگان این اطلاعات را به ما ارائه نمیکنند و بسیاری از ما اطلاعات موجود در کاتالوگ کالا را مطالعه نمیکنیم. بنابراین نمیدانیم این ظروف نباید در دماهای بالا مورد استفاده قرار گیرند و باید شعله گاز بسیار کم یا متوسط باشد. ظروف تفلون نباید روی گازهای الکتریکی 2400 وات قرار بگیرند.

3. از وسایل تهویه آشپزخانه هنگام استفاده از ظروف تفلونی غافل نشوید. با این کار فضای آشپزخانه را عاری از دود تفلون کنید.

4. هرگز از این ظروف برای کباب و برشته کردن گوشت استفاده نکنید. دمای لازم برای کبابکردن گوشت برای ظروف تفلون قابل تحمل نیست.

5. سعی کنید در زمان خرید، قابلمههای سنگینتر را انتخاب کنید. ظروف سبک خیلی سریع داغ میشوند. روی خرید ظروف سنگین سرمایهگذاری کنید. مطمئن باشید ارزشش را دارد!

6. از آسیب رساندن یا خراشیدن ظروف بشدت خودداری کنید. برای جلوگیری از خراش بهتر است از قاشقهای چوبی برای هم زدن استفاده کنید نه انواع استیل. در صورتی که مجبور به استفاده از قاشقهای فلزی هستید حتما از یک پوشش نرم مناسب برای قاشق استفاده کنید مثل حولههای کاغذی. به هر حال ظروف تفلونی هرچند ظاهر سالمی هم داشته باشند، اما باید پس از مدتی دور انداخته شوند.

شرکت دوپونتز، بهترین زمان استفاده از این ظروف را 5-3 سال توصیه کردهاست در حالی که شرکت کانن، جایگزینی هر دو سال یک بار آنها را توصیه میکند. در هر صورت اگر آسیب و خراشها را با چشم میبینید بهتر است این ظروف را در همین خانه تکانی امسال از آشپزخانه خود دور کنید.

دکتر مریم قادری

متخصص صنایع غذایی