مرورگر شما برای نمایش این سایت قدیمی است. برای مشاهده سایت از سایر مرورگرها استفاده نمایید یا جهت بروزرسانی کلیک کنید.

همچنین میتوانید PDF نشریه را از لینک زیر دریافت نمایید.

شماره خبر: 3215437022960803640
صادرات خاویار مازندران به اروپا

مروارید سیاه ایران سوگلی جهان شد

اگرچه سال‌ها نفس ماهیان خاویاری در دریای خزر به شماره افتاد اما بازآفرینی نسل این‌گونه نادر و منحصربه‌فرد، مروارید سیاه ایران را دوباره بر سر زبان‌ها انداخته و به برند جهان تبدیل کرده است.

به گزارش مهر، بهاره نوری: دریای خزر بزرگترین دریاچه جهان خاستگاه پنج گونه از ماهیان خاویاری از انواع آبزیان کمیاب و در معرض انقراض است که باقیماندهای از موجودات دوران ژوراسیک محسوب میشوند و عمری صدساله را نیز تجربه کردهاند.

در دهههای نهچندان دور قسمت جنوبی دریای خزر بویژه در جنوب شرقی از میانکاله تا بندر ترکمن به همراه مناطقی از سفیدرود از متراکمترین مناطق زیست ماهی خاویاری به شمار میرفت بهطوریکه صید آن تجارت پرسودی را نصیب صیادان میکرد؛ اما نبود ضوابط مناسب حمایت از این ذخایر ارزشمند ژنتیکی کشور، برداشت بیرویه آن در دهههای 20 تا 70 شمسی، تغییرات اقلیمی، تغییر شرایط رودخانههای منتهی به دریا برای تخمریزی این ماهیان، ورود فاضلاب و پسماندهای خانگی و صنعتی به همراه ساختوسازهای بیرویه حریم رودخانهها نفس زندگی این ماهیان را به شماره انداخت و نسل آنان را در معرض تهدید قرار داد.

پس از گذشت سالها از ممنوعیت صید دریایی این ماهیان و تکثیر انواع آن هنوز هم شمار این ماهیان به شرایط عادی بازنگشته است.

صید خاویار دریایی همچنان ممنوع است

آذرماه امسال بود که نمایندگان پنج کشور حاشیه دریای خزر متشکل از کشورهای ایران، جمهوری آذربایجان، روسیه، ترکمنستان و قزاقستان در سی و هفتمین نشست خود تحت عنوان «کمیسیون حفاظت و بهرهبرداری بهینه از منابع زنده دریای خزر» ممنوعیت صید ماهیان خاویاری را تا پایان سال 2018 (دیماه 1397) تمدید کردند؛ برنامهای که شاید با تکثیر، ارتقاء و بازآفرینی نسل این ماهیان بتواند از انقراض آن جلوگیری کند.

علاوه بر ممنوعیت صید دریایی این ذخایر ژنتیکی جرائم سنگینی هم برای آن در نظر گرفتهشده است و بر همین اساس و طبق مصوبه شماره 380 شورای عالی حفاظت محیطزیست کشور که در 29 دیماه سال 93 به تصویب رسید «صید هر قطعه ماهی خاویاری شامل ازون برون، فیلماهی، قره برون و چالباش 100 میلیون ریال جریمه دارد و قانونگذار برای صید غیرمجاز آن جریمهای تا سقف 5 برابر قیمت اینگونه تعیین کرده است» که امید میرود این مصوبه صید غیرمجاز آن را کاهش دهد.

پرورش ماهیان خاویاری زمانبر اما سودآور

با توجه به ممنوعیت صید ماهیان خاویاری از دریا مدیریت شیلات کشور بر آن شد تا با پرورش این نوع ماهی در مزارع آبی بازار پرسود خاویار ایران را همچنان پابرجا نگه دارد و در رقابت با کشورهایی همچون چین که سهم بزرگی از این بازار را در اختیار گرفتهاند؛ دوباره برند مطرح خاویار ایران را زنده کند و بهروزهای پرشکوه خود برگرداند.

به همین خاطر مازندران با دارا بودن 338 کیلومتر و طولانیترین سواحل دریایی خزر فعالیت خود را در این زمینه آغاز کرده است؛ بهطوریکه رتبه نخست پرورش ماهیان خاویاری را در کشور به خود اختصاص داده و بزرگترین مزرعه پرورش ماهیان خاویاری در خاورمیانه را دارد.

مازندران رتبه نخست تولید و صادرات ماهیان خاویاری

«مازندران رتبه نخست تولید و پرورش ماهیان خاویاری را در کشور دارد»؛ مدیرکل شیلات مازندران با اعلام این مطلب دراینباره گفت: مازندران با دارا بودن 16 مزرعه فعال پرورش ماهیان خاویاری و با پروانه بهرهبرداری به مساحت 61 هزار مترمربع، سطح مفید آبگیری و ظرفیت اسمی تولید دو هزار و 400 تن گوشت و 31.7 تن خاویار دارد.

حسینعلی رستمی افزود: تعداد 290 هزار قطعه ماهی با وزنهای مختلف از 500 گرم تا 100 کیلوگرم در این مزارع قرار دارند.

وی بابیان اینکه پرورش ماهیان خاویاری در مزارع مازندران از سال 82 آغازشده است، یادآور شد: در سال گذشته حدود هزار و 500 تن گوشت ماهیان خاویاری به همراه هزار و 500 کیلوگرم خاویار پرورشی از مزارع پرورشی این استان استحصال شد.

وی صادرات خاویار پرورشی به کشورهای اروپایی را موجب رونق اقتصادی این بخش خواند و تصریح کرد: سهم خاویار پرورشی در کشور 85 درصداست.

رستمی اشتغالزا بودن و ارزآوری خاویار پرورشی را از فواید ایجاد مزارع پرورش ماهی خاویاری دانست و اعلام کرد: تعداد 500 نفر بهطور مستقیم و هزار نفر بهصورت غیرمستقیم در مزارع پرورش ماهیان خاویاری مازندران فعالیت میکنند.

وی اهمیت پرورش ماهیان خاویاری را ارزش اقتصادی بالای آن بهعنوان کالایی راهبردک، لوکس و ارزآور توصیف کرد و ادامه داد: ایجاد اشتغال پایدار، کاهش فشار صید بر ذخایر دریایی، تولید گوشت و استحصال خاویار با توجه به تقاضای بازارهای داخلی و خارجی، حفظ نام و جایگاه ایران بهعنوان مهمترین تولیدکننده خاویار در بازارهای جهانی از اهداف پرورش اینگونه از ماهیان کمیاب است.

صادرات پرسود ماهیان خاویاری

هرچند صادرات خاویار دریایی ایران ممنوع است اما خاویار پرورشی ایران به کشورهای اروپایی و خاورمیانه صادر میشود بهطوریکه به گفته مدیرکل دامپزشکی مازندران در دو ماه گذشته 150 کیلوگرم خاویار با دریافت مجوز به کشورهای آمریکا، سوئیس، آلمان، فرانسه، هلند، اسپانیا و امارات متحده عربی صادرشده است.

شاید بتوان گفت با ادامه روند مطلوب اهمیت به گونههای در حال انقراض و بهرهمندی از ظرفیت پایانه صادرات ماهیان خاویاری، ادامه روند ممنوعیت صید دریایی اینگونه از ماهیان و تکثیر و پرورش انواع آن به همراه صادرات باکیفیت، بتوان علاوه بر ارزشافزوده بالا در گسترش بازار خاویار باکیفیت ایران مؤثر عمل کرد.