مرورگر شما برای نمایش این سایت قدیمی است. برای مشاهده سایت از سایر مرورگرها استفاده نمایید یا جهت بروزرسانی کلیک کنید.

همچنین میتوانید PDF نشریه را از لینک زیر دریافت نمایید.

شماره خبر: 3027475447517873729
یادداشت

مطلوبی که نباید درآن افراط کرد

فلسفه وجودی مجازات‌ جایگزین حبس در سیستم قضایی این است که نشان داده شود هدف از مجازات، بازدارندگی و اصلاح است نه گرفتن انتقام از افراد. از سوی دیگر دستگاه قضا می‌خواهد مجازاتی را تعیین کند که با کیفیت جرم و اوضاع مرتکب آن تناسب داشته و موجب تنبه، آگاهی و بیداری او شود.

بنابراین، این قبیل مجازات‌ حساسیت خاصی دارند و اگرقضات درصدور آن دقت نداشته باشند این مجازات‌ می‌تواند اثر منفی داشته باشد یعنی به جای جلوگیری از تکرار جرم باعث جری شدن مجرمان شود. مثلا این اواخر در خبرها خواندیم عده‌ای در یک مسجد را آتش زدند، عملی که باعث تشویش و انزجار افکار عمومی شد که انتظار نمی‌رود برای این مجرمان حتی اگر دفعه نخستی است که مرتکب جرم می‌شوند، از مجازات‌ جایگزین استفاده شود.

البته در صدور احکام جایگزین، نقش قاضی و دانش او تعیین‌کننده است به نحوی که هرچه قضات باتجربه‌تر و آشناتر به علوم مرتبط و قادر به شناخت شخصیت مجرمان و علت‌شناسی وقوع جرم باشند، حکمی که صادر می‌کنند نافذتر و اثرگذارتر است. شناخت شخصیت متهمان از این باب مهم است که برای قاضی روشن می‌کند کدامشان با احکام سنتی متنبه می‌شوند و کدامشان با احکام جایگزین. در دهه60 زمانی که هنوز صدوراحکام جایگزین، قانون نداشت و تقریبا برای جامعه ناشناخته بود، من به عنوان بازپرس موجب صدور حکمی برای جوانی نحیف شدم که مرتکب چاقوکشی شده بود. طبق این حکم او به جای تحمل شلاق موظف به انجام کاری عام‌المنفعه بود. دو سال بعد ازاجرای حکم دیدم که آن پسراهل مسجد سلیمان در مغازه کتابفروشی مشغول کار شده و زندگی شرافتمندانه‌ای را آغاز کرده است.

حسن تردست

قاضی بازنشسته